Konjak

Piše: Adnan Učambarlić

Još u 3. stoljeću p.n.e., stari Rimljani su donijeli kulturu uzgoja vinove loze u oblast Cognac koja svojim specifičnim karakteristikama nudi uslove za razvoj posebnih sorti grožđa koje se ne mogu nigdje drugo uzgajati. Svaki pravi cognac mora biti proizveden u oblasti Cognac.

Oblast Cognac nalazi se u Francuskoj uz rijeku Charente, 120 km sjeverno od Bordeauxa i izlazi na obalu Atlantskog okeana. Obuhvata šest regiona, među kojima je i Cognac - po kojem je čuveno alkoholno piće i dobilo ime. Posebnim dekretom iz 1909. godine ova oblast se imenuje kao jedina gdje se može proizvoditi originalni cognac, a isti dokument definira i vrstu grožđa (bijelog) od koje se cognac pravi te tehnologiju izrade. Dekret strogo zabranjuje upotrebu šećera u procesu destilacije, kao i upotrebu prese pri dobijanju soka iz grožđa. Destilacija se obavlja u bakarnim kazanima i cognac se mora dva puta destilirati. Maksimalan sadržaj alkohola u konjaku može biti do 72%.

Najbolji je kad je star

Podrumi u kojima se skladišti cognac da ostari moraju biti odvojeni od samog procesa destilacije. Konjak u hrastovom buretu ne smije stajati manje od 30 mjeseci, a burad se prave samo od drveta iz šuma Limousin i Tronçais. Zahvaljujući preciznom procesu izrade, nijedno drugo alkoholno piće iz drugog regiona ili dobijeno drugačijim procesom ne smije nositi naziv cognac.

Starenje se odvija u tri faze. U prvoj- ekstrakciji cognac se odmah nakon destilacije pretače u hrastovu burad koja mu prenosi jedinstvenu aromu i boju. U drugoj fazi - starenju, vrši se smanjenje količine alkohola sa početnih 72% do uobičajenih 40%. Što cognac više stari, to su mu bogatiji okus, aroma i boja koje ima. Smatra se da je cognac najbolji kada stari oko 50 godina. U posljednoja fazi - oksidaciji, cognac dobija svoju zlatnu boju. Nakon toga se flašira.

Gusto zanimljivost: Starenjem cognac godišnje gubi oko 3% svoje zapremine, što se, kao i kod whiskeya, naziva the angels’ share, tj. dio koji anđeli uzimaju za sebe.

Kvalitet cognaca prepoznaje se po oznaci koju nosi na flaši i to:

• V.S. (Very Special) ili *** (tri zvjezdice) za cognac stariji od dvije godine.
• V.S.O.P. (Very Superior Old Pale), Réserve - za cognac stariji od četiri godine.
• Napoléon, X.O. ili Hors d’âge - za cognac stariji od šest godina.

Pojedini konjaci mnogo su stariji, kao npr. Martell L’Or, koji je star 50 godina, Courvoisier initiale extra preko 50 godina, Dupuy hors d’age oko 40 godina, Pierre frapin vip xo grande champagne oko 35 godina itd.

Kad i kako piti konjak

Cognac se, po pravilu, pije iz čaše posebnog oblika. U dobrim restoranima služi se u velikoj balon čaši, iako poznavaoci tvrde da je potpuni ugođaj tek kada se pije iz tulipe čaše, zapremine 13 cl u koju se sipa samo 2,5 cl cognaca.

Cognac se obično pije nakon jela, uz dobru cigaru ili kvalitetnu crnu čokoladu sa velikim procentom kakaa. U posljednje vrijeme, cognac je sve popularniji kod mlađih generacija te je došlo i do velike komercijalizacije ovog pića. Danas se cognac često miješa sa pićima kao što su mineralna voda, cola, a često se pije i sa ledom (najviše u Americi), čime se znatno udaljava od tradicije i suštine jednog od najelegantnijih alkoholnih pića na planeti.